สถิติผู้เยี่ยมชม

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterวันนี้141
mod_vvisit_counterเมื่อวาน242
mod_vvisit_counterสัปดาห์นี้1966
mod_vvisit_counterสัปดาห์ที่แล้ว2916
mod_vvisit_counterเดือนนี้10908
mod_vvisit_counterเดือนที่แล้ว7564
mod_vvisit_counterทั้งหมด516387

มีผู้ใช้งาน: 6 บุคคลทั่วไป, 1 bots ออนไลน์
IP ของคุณ: 10.155.55.2
 , 
Today: มิ.ย. 29, 2017


การส่งเสริมการโต้แย้งอย่างมีเหตุผล PDF พิมพ์ อีเมล

 

การส่งเสริมการโต้แย้งอย่างมีเหตุผล

วิธีสร้างพลเมืองประชาธิปไตยเริ่มต้นที่ห้องเรียนวิทยาศาสตร์

กมลรัตน์ ฉิมพาลี
โรงเรียนถนนหักพิทยาคม  อำเภอนางรอง  จังหวัดบุรีรัมย์
นิสิตทุนสควค.ระดับปริญญาเอก สาขาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

 

........ การโต้วาทีนัดแรกระหว่างประธานาธิบดีบารัค โอบามา(Obama)  กับนายมิตต์ รอมนีย์ (Mitt Romney)  ผ่านการถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์วันที่ 4 ตุลาคม 2555 พบว่ามีผู้ชมมากถึง 67.2 ล้านคนซึ่งมากติดอันดับท็อปเทนของการโต้วาทีในรอบ 30 ปีที่ผ่านมา และเมื่อเทียบกับการโต้วาทีในศึกเลือกตั้งประธานาธิบดีครั้งที่แล้วระหว่างโอบามากับนายจอห์น แมคเคน เมื่อปี 2551 พบว่ามีผู้ชมเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 28 (มติชนออนไลน์) โดยจะมีประเด็นให้นำเสนอวิสัยทัศน์ เช่น การแก้ไขและฟื้นฟูเศรษฐกิจในประเทศ (การจัดสรรงบประมาณ ตลอดจนภาษี การแก้ไขอัตราการว่างงาน และระบบประกันสุขภาพ) เป็นการแสดงวิสัยทัศน์ด้วยความรอบรู้ และที่สำคัญวิสัยทัศน์เหล่านั้นต้องมั่นใจว่าประชาชนจะชื่อชอบอีกด้วย นับเป็นวิถีประชาธิปไตยที่เริ่มได้รับความสนใจไปทั่วโลก และในนัดสุดท้าย วันที่ 23 ตุลาคม 2555 เราก็ยังได้เห็นการโต้วาทีแบบการใช้เหตุผลและหลักฐาน แสดงให้เห็นถึงความสามารถของทั้ง 2 ท่าน ในการศึกษาข้อมูล ทักษะการนำเสนอ การแสดงความคิดเห็นบนหลักฐานที่ชัดเจน ซึ่งจะช่วยให้ประชาชนมีข้อมูลในการตัดสินใจ การโต้แย้งอย่างมีเหตุผลคือคุณลักษณะของบุคคลในสังคมประชาธิปไตย เพราะมุมมองที่แตกต่างกันและความหลากหลายทางความคิดทำให้เกิดหนทางแก้ปัญหาและพัฒนาสังคมให้เป็นไปตามวิถีที่เหมาะสม

 

........ สถาบันการศึกษาเป็นหนึ่งของสังคมที่ถูกคาดหวังในการเตรียมผู้เรียนในวันนี้ให้กลายเป็นพลเมืองที่ดีของสังคมในอนาคต สมาชิกของสังคมประกอบด้วยบุคคลที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม ความเชื่อ แนวความคิดจึงเป็นเรื่องปกติที่จะเกิดความคิดเห็นที่ไม่ตรงกันและการเกิดความขัดแย้งซึ่งกลายมาเป็นส่วนหนึ่งในวิถีการดำรงชีวิตของทุกคน ไม่ว่าจะเป็นความขัดแย้งต่อบุคคล กลุ่มบุคล หรือระดับองค์กรต่างๆ ข้อขัดแย้ง ข้อเรียกร้อง เกิดจากความคิดไม่เห็นพ้องและมุมมองที่ไม่สอดคล้องกัน  นำมาซึ่งการโต้แย้งและการตัดสินใจที่เราพบกันอย่างหลากหลายจากสื่อต่างๆในชีวิตประจำวัน บางกรณีข้อขัดแย้งแม้เพียงเล็กน้อยกลับนำมาซึ่งความรุนแรงในการแก้ปัญหา กลายเป็นหลักฐานสะท้อนกลับมาถึงการจัดระบบการศึกษาที่ต้องตระหนักถึงการเตรียมพลเมืองแห่งประชาธิปไตยอย่างแท้จริง ในยุคศตวรรษที่21 ที่ต้องการให้ผู้เรียนมีทักษะการโต้แย้งอย่างมีเหตุผลเพื่อประเมินค่าและตัดสินใจถือเป็นส่วนหนึ่งของทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหา มีเป้าหมายเพื่อสร้างวัฒนธรรมที่ดีงามในการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ กุญแจที่สำคัญของการหล่อหลอมผู้เรียนคือ กระบวนการจัดการเรียนรู้

 

........ นักการศึกษาให้ความสำคัญกับแนวคิดการโต้แย้งเพื่อการเรียนรู้และการเรียนรู้ที่จะโต้แย้งอย่างมีเหตุผล เนื่องจากพบว่าเป็นวิธีการที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนแสดงความรู้ความเข้าใจในเนื้อหาที่เรียน มีศักยภาพในการนำเสนอหลักฐานเชิงประจักษ์ทั้งเชิงปริมาณและคุณภาพ อีกทั้งช่วยให้มีทักษะในการทำงานร่วมกัน (collaborative work) (Aufschnaiter และคณะ. 2008 : 101-131) กระบวนการจัดการเรียนรู้เริ่มจาก นำประเด็นความขัดแย้งต่างๆที่พบในโรงเรียน ชุมชนและสังคม มากระตุ้นความสนใจของผู้เรียน ช่วยกันแสดงความคิดเห็นจากประสบการณ์เดิม ร่วมกันวิเคราะห์ประเด็นและสาเหตุของความขัดแย้ง แบ่งกลุ่มย่อยศึกษาและรวบรวมข้อมูล เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้อภิปรายและแสดงความคิดเห็นร่วมกันและท้ายที่สุดครูต้องสร้างความตระหนักในเป้าหมายการโต้แย้ง มิใช่เพื่อการเอาชนะคะคานซึ่งกันและกัน แต่เป็นไปเพื่อรวบรวมข้อสารสนเทศ ที่จะช่วยให้เกิดการตัดสินใจและลงมือแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์  จากกระบวนการดังกล่าวจะช่วยให้ผู้เรียนพัฒนาทักษะการคิด การวิเคราะห์ การตีความ การประเมินคุณค่า ความน่าเชื่อข้อมูล แหล่งที่มาของข้อมูลและหลักฐาน ฝึกการเป็นบุคคลที่เปิดใจกว้างรับฟังมุมมองที่หลากหลาย เข้าใจข้อจำกัดของหลักฐานและคำนึงถึงหลักจริยธรรมคุณธรรม มีจิตเคารพและนอบน้อมต่อผู้อื่นองค์ประกอบเหล่าที่จะช่วยปลูกฝังกระบวนการโต้แย้งอย่างมีเหตุผลที่มีประสิทธิภาพให้กับผู้เรียน  (ประสาท เนืองเฉลิม. 2551 : 104-105,  กมลรัตน์  ฉิมพาลี. 2554 ; Zeidler and Nichols. 2009 : 51)

 

........ ตัวอย่างการจัดการเรียนรู้การโต้แย้งอย่างมีเหตุผล เช่น การสร้างสถานการณ์จำลอง ให้ห้องเรียนเปรียบเสมือนสภาหมู่บ้านแห่งหนึ่งที่ต้องตัดสินใจร่วมกัน ในหัวข้อ “การสร้างห้างสรรพสินค้าในหมู่บ้าน” (สำหรับมัธยมศึกษาตอนต้นควรเลือกประเด็นวิทยาศาสตร์ที่ใกล้ตัว ผู้เรียนสามารถพบเจอได้ในชีวิตจริง)สถานการณ์คือมีนายทุนต้องการเปิดห้างสรรพสินค้าในหมู่บ้านโดยมีข้อเสนอต่างๆ แต่สถานที่เดิมตรงนั้นเป็นที่เพาะปลูกผักของผู้คนในหมู่บ้านและมีต้นไม้จำนวนมาก ให้ความร่วมรื่นย์และเป็นที่อยู่ของสัตว์ต่างๆ สภาหมู่บ้านจะตัดสินใจเพื่อเลือกแนวทางปฏิบัติอย่างไร นักเรียนจับฉลากเพื่อรับบทบาทของตนเองแสดงแนวคิดการสนับสนุน หรือคัดค้าน จากนั้นนำเสนอเหตุผลและหลักฐานต่างๆ บทบาทที่นักเรียนจะได้รับ เช่น ประธานสภา เลขาสภา เกษตรกร พ่อค้า นักกฎหมาย นักสิ่งแวดล้อมคนงานรับจ้างและสมาชิกของหมู่บ้าน ดำเนินการตามรูปแบบการโต้วาที จนได้ข้อสรุปของสภา จากประเด็นดังกล่าวผู้เรียนจะได้บูรณาการทั้งความรู้วิชาวิทยาศาสตร์ เช่นความสัมพันธ์ของห่วงโซ่อาหาร สภาพสิ่งแวดล้อม วิชาคณิตศาสตร์คือ เรื่องของสถิติ เทคโนโลยีคือการสืบค้นข้อมูล วิชาสังคมเช่น กฎหมาย การจ้างงาน ประชามติ ในผู้เรียนมัธยมปลายสามารถใช้ประเด็นที่ยากขึ้นได้ เช่น ประเด็นพืช GMO ประเด็นการรักษาโรคด้วยยีนหรือประเด็นการโคลนนิ่งคนในกรณีที่เป็นบุคคลสำคัญหรือสิ่งมีชีวิตใกล้สูญพันธ์ เป็นต้น  เพื่อนที่รับฟังและคุณครูสามารถประเมินการเรียนรู้โดยใช้รูบิคการให้คะแนนได้ดังนี้ (ปรับปรุงจากแซดเลอร์. 2006 : 978-979)

 

คะแนน การแสดงความคิดเห็น
0 ไม่แสดงเหตุผล
1 แสดงเหตุผลอย่างไม่มีพื้นฐาน เช่น ไม่เห็นด้วย เพราะฉันชอบต้นไม้หรือเห็นด้วย
เพราะอยากให้มีห้างใกล้บ้าน
2 แสดงเหตุผลจากตัวอย่างความรู้เดิม เช่น ไม่เห็นด้วย เพราะสัตว์จะไม่มีที่อยู่อาศัย
หรือเห็นด้วย เพราะอยากให้แม่มีงานทำ
3 แสดงเหตุผลจากการอ้างอิงข้อมูล 1-3 แหล่ง เรียนรู้ เช่น ไม่เห็นด้วย  เพราะจากการรายงาน……(แหล่งอ้างอิง)
การมีห้างสรรพสินค้าจะหมู่บ้านจะทำลายสภาพสิ่งแวดล้อมมีสถิติถึง…..
เห็นด้วย เพราะจากการรายงานของ…..(แหล่งอ้างอิง)พบว่าการมีห้างสรรพสินค้า ทำให้หมู่บ้าน
ได้รับภาษีจากห้างมาพัฒนาท้องถิ่นเพิ่มขึ้น…..เปอร์เซ็นต์

 

........ ห้องเรียนเปรียบเทียบเสมือนการจำลองสภาพการณ์ความจริงในสังคมให้กับผู้เรียน ซึ่งในชีวิตจริงผู้เรียนไม่สามารถหลีกเลี่ยงการทำงานร่วมกับผู้เรียนและการเผชิญหน้ากับข้อขัดแย้งต่างๆ กระบวนการการโต้แย้งเพื่อการเรียนรู้และการเรียนรู้ที่จะโต้แย้งอย่างมีเหตุผล จะช่วยส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้ที่มีความหมาย สะสมเครื่องมือทางปัญญาและวุฒิภาวะทางอารมณ์ กระตุ้นให้ผู้เรียนเห็นความสำคัญของการนำความรู้ที่มีอยู่ไปใช้ได้จริง สร้างผู้เรียนที่เติบโตทางปัญญาและสังคมไปพร้อมๆกัน เพราะท้ายที่สุดคนที่โต้แย้งอย่างเก่งกาจจนสามารถทำให้ทุกคนยอมจำนนไม่ใช่คนที่สังคมต้องการอย่างแท้จริง แต่เป็นบุคคลที่สามารถโต้แย้งอย่างมีเหตุผล คำนึงถึงจริยธรรม เสนอการแก้ปัญหาที่พึงพอใจให้กับทุกฝ่ายและตระหนักถึงผลประโยชน์ส่วนร่วมมากกว่าส่วนตนหรือพวกพ้องต่างหากคือเมล็ดพันธุ์ทางความคิดที่ต้องเพาะปลูกให้เด็กทุกคนและทุกพื้นที่ของสังคม

 

........ อยากเห็นสังคมของประเทศพัฒนาในแนวทางไหน เราทุกคนต้องช่วยการสร้างแนวทางนั้นให้กับเด็กและเยาวชน แม้สถาบันการศึกษาจะมีความสำคัญและมีบทบาทมากเพียงใดก็ตาม ก็ยังต้องการความร่วมมือและการช่วยเหลือจากทุกภาคส่วน ผู้ใหญ่เองต้องเป็นตัวอย่างที่ดี เพื่อให้เด็กๆได้เกิดการเรียนรู้จาก ตัวแบบที่ดีงามของสังคม เพราะเยาวชนรุ่นใหม่การจากการบ่มเพราะของผู้ใหญ่ในวันนี้

 

อ้างอิง

กมลรัตน์  ฉิมพาลี.  การเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน การคิดอย่างมีวิจารณญาณ
........การรู้วิทยาศาสตร์และเหตุผลเชิงจริยธรรม ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5
........ที่เรียนรู้ตามแนวคิดประเด็นทางวิทยาศาสตร์กับสังคมและการเรียนรู้แบบสืบเสาะ 7 ขั้น.
........วิทยานิพนธ์  ศศ.ม.  มหาสารคาม  :  มหาวิทยาลัยมหาสารคาม,  2554.

ประสาท  เนืองเฉลิม.    “การสอนวิทยาศาสตร์ตามแนวคิด  Socioscientific,”
........วารสารคณะศึกษาศาสตร์  มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.    2(3)  :  99-106  ;  กรกฎาคม-
........กันยายน,  2551

มติชนออนไลน์.  http://www.matichon.co.th/news_detail.php?newsid=
........1349408835&grpid=&catid=06&subcatid=060. สืบค้นเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2555.

Aufschnaiter,  V.  and  other.    “Arguing  to  Learn  and  Learning  to  Argue : Case
........Studies of How Students’ Argumentation Relates to Their Scientific Knowledge,” 
........Journal  of  Research  in  Science  Teaching.    45(1)  :  101-131,  2008.

Sadler,  T.D.    Justification  of  Socioscientific  Claim  as  the  Basis  for  Assessing
........Argumentation.    Florida  :  University  of  Florida,  2006.

Zeidler, D.  and  B.  Nichols.    “Socioscientific  Issues  :  Theory  and  Practice,” 
........Journal  of Elementary  Science  Education.    21(2)  :  49-58,  2009.

Share

 

สมัครสมาชิกสมาคม

ป้ายโฆษณา

Facebook

ลิงค์ภายนอก

ป้ายโฆษณา
ป้ายโฆษณา
ป้ายโฆษณา
ป้ายโฆษณา